Master Reha Clinic

Napięciowe bóle głowy

Napięciowe bóle głowy (tension-type headache, TTH) wynikają głównie z czynników mięśniowych i psychogennych. Mogą mieć zarówno charakter epizodyczny, jak i przewlekły. Ich dokładna przyczyna nie jest w pełni poznana, ale przyjmuje się, że powstają na skutek:

  • Nadmiernego napięcia mięśniowego – dotyczy zwłaszcza mięśni szyi, karku, skroni i czoła, co może prowadzić do bólu i sztywności.

  • Zaburzeń w przewodnictwie bólu w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) – obniżona aktywność układu hamowania bólu oraz zwiększona nadwrażliwość neuronów na bodźce.

  • Czynników psychicznych – stres, napięcie emocjonalne, lęk, depresja.

  • Złych nawyków posturalnych – np. długotrwała praca przy komputerze, niewłaściwa postawa ciała.

  • Przewlekłego zmęczenia i braku snu – co prowadzi do osłabienia mechanizmów regeneracyjnych organizmu.

  • Czynników środowiskowych – hałas, ostre światło, zmiany pogody.

Objawy

  • Charakter bólu – tępy, uciskający, ściskający (tzw. „ból obręczy”), zwykle obustronny.

  • Nasilenie – łagodne do umiarkowanego (nie upośledza codziennej aktywności).

  • Czas trwania – od kilkudziesięciu minut do kilku dni, może być epizodyczny (rzadziej niż 15 dni w miesiącu) lub przewlekły (powyżej 15 dni w miesiącu).

  • Brak objawów towarzyszących – brak nudności i wymiotów (odróżnia je to od migreny), ewentualnie niewielka nadwrażliwość na światło i dźwięki.

  • Ustępowanie po odpoczynku – sen i relaksacja często przynoszą ulgę.

  • Możliwa niewielka nadwrażliwość na światło i dźwięki, ale bez silnej fotofobii i fonofobii.

  • Możliwe uczucie napięcia w mięśniach szyi, karku i barków.

Jakie jest postępowanie fizjoterapeutyczne w przypadku napięciowych bólów głowy:

  • Terapia manualna - mobilizacja i manipulacja odcinka szyjnego kręgosłupa – poprawia zakres ruchu i zmniejsza napięcie mięśniowe.

  • Masaż tkanek głębokich – pomaga rozluźnić spięte mięśnie karku, szyi i ramion.

  • Punkty spustowe (trigger points) – uciskanie i rozluźnianie miejsc zwiększonego napięcia mięśniowego, np. w mięśniu czworobocznym, mostkowo-obojczykowo-sutkowym i skroniowym.

  • Kinesiotaping - naklejenie elastycznych taśm na szyję i kark może pomóc w redukcji napięcia mięśniowego oraz poprawie postawy

  • Kinezyterapia tj. ćwiczenia 

  • Suche igłowanie 

Ćwiczenia rozciągające

Regularne rozciąganie mięśni szyi, karku i ramion pomaga w redukcji napięcia.
Przykłady:

  1. Rozciąganie mięśni szyi – powolne skłony głowy do boku (ucho do ramienia), przytrzymanie 10-15 sekund.

  2. Rozciąganie mięśnia czworobocznego – pochylenie głowy w bok i delikatne pociąganie ręką.

  3. Rozciąganie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego – odchylenie głowy do tyłu i skręt na bok.

 Ćwiczenia wzmacniające

Poprawiają stabilizację odcinka szyjnego kręgosłupa i redukują napięcie.

  1. Ćwiczenia izometryczne szyi – naciskanie głową na dłoń (do przodu, do tyłu i na boki), bez ruchu w odcinku szyjnym.

  2. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie szyi – np. delikatne cofanie brody w pozycji leżącej (tzw. „podwójny podbródek”).

Ćwiczenia relaksacyjne

Techniki relaksacyjne pomagają obniżyć poziom stresu i napięcia mięśniowego.

  1. Ćwiczenia oddechowe – głębokie, powolne oddychanie przeponowe.

  2. Progresywna relaksacja mięśniowa Jacobsona – napinanie i rozluźnianie kolejnych grup mięśni.

  3. Joga i pilates – poprawiają elastyczność i świadomość ciała.

Ćwiczenia korekcyjne postawy

Nieprawidłowa postawa ciała może powodować przewlekłe napięcia. Warto dbać o:

  • Prostowanie pleców i cofanie głowy (uniknięcie „wysuniętej głowy” do przodu).

  • Ergonomię pracy – prawidłowa wysokość ekranu, podparcie dla odcinka lędźwiowego.

Zalecenia:

  • Fizjoterapia i ćwiczenia są skutecznymi metodami leczenia napięciowych bólów głowy. Najlepsze efekty daje połączenie:
  • Masażu i terapii manualnej,
  • Ćwiczeń rozciągających i wzmacniających,
  • Techniki relaksacyjne i kontrola stresu,
  • Poprawa ergonomii pracy i korekcja postawy.
  • Regularna aktywność fizyczna i zdrowe nawyki mogą znacząco zmniejszyć częstotliwość i nasilenie bólu.

Rokowanie:

Rokowanie w napięciowych bólach głowy (tension-type headache, TTH) jest na ogół dobre, zwłaszcza jeśli pacjent podejmie odpowiednie działania profilaktyczne i terapeutyczne.